Stop! Ikke mobb! O mobbingu wśród dzieci

Katarzyna Norwegia 2 Comments

Wiedziona ciekawością wybrałam się na seminarium* dotyczące mobbingu w Norwegii. Dane potwierdzają: mobbowanych dzieci jest tu zbyt wiele. Abstrahując od dużej gamy zachowań, uznawanych za mobbing, warto zapoznać się z kilkoma sprawami dotyczącymi tego zjawiska. Bo kto choć raz jako rodzic widział, jak rówieśnicy odrzucali jego dziecko, ten wie, że sprawa jest bolesna i pilnie wymaga działania.

Mobbing to top temat w norweskiej rzeczywistości. Mobbują w pracy, w szkole i przedszkolu. Rząd norweski wydaje miliony koron na wdrażanie programów antymobbingowych, które jednak nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. W naszej komunie dzieci uczą się od pierwszej klasy, czym jest mobbing i jak mu zapobiegać.

No właśnie, czym on jest? W polskim Kodeksie Pracy jest mowa o uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika w celu poniżenia go, a na przykład ta, dotycząca przedszkoli w Norwegii mówi, że jest to działanie ze strony dorosłych i/lub dzieci, które łamie poczucie bycia wysłuchaną i znaczącą osobą w społeczności. Patrząc na tę drugą definicję wydaje się, że ze świecą szukać przedszkoli, w których mobbing nie występuje. Czy zatem jest to rozdmuchany problem? Tak może się komuś wydawać, bo przecież zawsze były osoby, którym „dokuczano” i musiały sobie dawać radę. Teraz w szkołach dochodzi do samobójstw z powodu mobbingu. Z drugiej strony zwrócenie komuś uwagi w pracy też bywa nazywane mobbingiem. Więc narosło wokół tego modnego słowa trochę nieporozumień. Jednak, mimo że pojęcie mobbing jest nadmiernie wykorzystywane, to problem istnieje i nie byoby dobrze zamieść go pod dywan.

Są dzieci bardziej narażone na mobbing od innych. Są to ciche i spokojne jednostki, które potrzebują więcej poczucia bezpieczeństwa, by rozpocząć zabawę. To nie oznacza, że każde spokojne dziecko będzie mobbowane, ale trzeba wiedzieć, że znajduje się w „grupie ryzyka”.

Z kolei osobami mobbującymi są najczęściej dzieci „głośne”, te, które trzeba uspokajać (oczywiście nie wszystkie z nich mobbują). I w czasie gdy wychowawcy zajmują się tymi „głośnymi” dziećmi, ciche i spokojne jeszcze bardziej idą w zapomnienie.

A przecież każde dziecko potrzebuje uwagi dorosłych! I tu właśnie największa rola, jaką do odegrania mają opiekunowie. Ci w szkole, oraz ci w domu. Dzieci potrzebują wsparcia i pomocy, a jednak są dorośli, którzy przechodzą obok, nie zauważając tej potrzeby. I to nie jest tylko nauczyciel, ale często również rodzic, który pochłonięty swoją komórką, pracą lub innymi sprawami powoduje, że dziecko czuje się pominięte. A przecież potrzebuje kogoś, kto je wysłucha.  Zadaniem rodzica jest utwierdzić dziecko w przekonaniu, że zawsze może porozmawiać i że będzie wysłuchane. To tak, jakbyśmy przyszli do szefa z problemem, a on by powiedział: „Niesamowicie dobrze, że przyszedłeś z tym do mnie. Natychmiast się tym zajmę”. To właśnie powinny słyszeć od nas dzieci. Najgorszą rzeczą w takiej sytuacji jest bagatelizowanie: „Oj, tam, oj tam”.

Oczywiście olbrzymią rolę w kształtowaniu postaw dziecka ma przykład rodziców. Wydaje mi się, że norweska edukacja nastawiona jest na budowanie społeczeństwa inkluzywnego, w którym nikt nie jest pomijany i każdy ma mniej więcej takie same szanse (przeciwieństwem tego są grupy ekskluzywne, wykluczające jednostki, które nie spełniają określonych wymogów). Pewnie stąd bierze się nacisk kładziony na zjawisko mobbingu w tak szerokim pojęciu.

Często podstawą zachowań dziecka, które dokucza innym, jest brak wyznaczenia granic w domu, czego efektem jest chaos emocjonalny. Dziecko potrzebuje usłyszeć „nie”, musi wiedzieć co można, a czego nie wolno (to może oczywiste, ale jednak w Norwegii wymaga podkreślenia). Więc jeśli  dziecko staje się mobberem i zadaje w ten sposób cierpienie innym dzieciom, to właśnie rodzic, który pozwalał swojej pociesze na wszystko jest za to odpowiedzialny.

A teraz kilka wskazówek jak poznać, że dziecko cierpi z powodu mobbingu ( bo wcale nie jest oczywiste, że od razu przyjdzie i powie).

Jeśli dziecko ma kilka, lub wszystkie z tych objawów:

  • wydaje się bardziej zmęczone
  • zamyka się w sobie
  • jest smutniejsze/ bardziej rozzłoszczone, niż zwykle
  • mówi o sobie źle
  • jest niespokojne
  • rzadko szuka kontaktu z innymi dziećmi
  • jest bardziej płaczliwe, niż wcześniej
  • ma problemy ze spaniem i jedzeniem

może być to sygnał alarmowy. Przyznam, że w przedszkolu mojego syna była sytuacja, którą podciągnęłabym właśnie pod mobbing (jak zwał, tak zwał; najgorsze w tym wszystkim jest to, że cierpiało na tym dziecko). Rozmowa z wychowawcami pomogła, potraktowali sytuację poważnie, poinformowali mamę chłopca, który ciągle bił, rozmawiano też z nim oraz całą grupą. To proces i  takich spraw nie udaje się uciąć w jednej chwili. Ale wydaje mi się, że ważna jest świadomość tego, co się dzieje z naszymi dziećmi oraz szybka i stanowcza interwencja nastawiona na dialog i współpracę, a nie oskarżenia.

*Seminarium prowadziła profesor Ingrid Lund, pedagog i specjalistka w temacie mobbingu.

Stop! Ikke mobb! to tytuł piosenki, której uczą się dzieci w Norwegii

 

***

Jeśli tekst wydaje Ci się interesujący, daj mi o tym znać.

Możesz to zrobić:

dzieląc się swoimi przemyśleniami w komentarzu

udostępniając wpis znajomym

A jeśli lubisz czytać naszego bloga, polub nasz fanpage tutaj

***

Comments 2

  1. Witam serdecznie Kasiu 🙂
    Śledzę Twojego bloga już od dłuższego czasu i czytam Twoje posty od deski do deski. W szczególności interesują mnie te dotyczące Norwegii, gdyż sama od niespełna 2 miesięcy mieszkam w tym pięknym, aczkolwiek zimnym kraju 😉 Czy mogłabyś napisać jak u Ciebie wygladała nauka języka, uczęszczałaś na kurs czy może miałaś jakiś inny sposób na naukę?

    1. Post
      Author

      Witam 🙂 Mam nadzieję, że dobrze odnajdziesz się w Norwegii i dobrze się tu będziesz czuć. Wydaje mi się, że właśnie nauka języka w tym niezmiernie pomaga. Dziękuję za pomysł – najbliższy wpis będzie właśnie o tym. Pozdrawiam serdecznie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *